Ο Χρήστος Γιανναράς στην εκπομπή "Εκ βαθέων" του Γιάννη Παπαγεωργίου

 

Χρήστος Γιανναράς

«Οικουμενική δυναμική του Ελληνισμού»

Συνέντευξη στον Γιάννης Παπαγεωργίου

Εκπομπή «Εκ βαθέων»

(1η συνέντευξη – απόσπασμα)

 

Γιάννης Παπαγεωργίου : Καλεσμένος σήμερα ο καθηγητής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συγγραφέας κ. Χρήστος Γιανναράς, γνωστός από τηλεοπτικές εμφανίσεις. Θα μιλήσουμε για την «Οικουμενική δυναμική του Ελληνισμού». Ο κ. Γιανναράς είναι κατάλληλος να μιλήσει για το θέμα αυτό, καθώς έχει ταξιδέψει σε πολλά μέρη του κόσμου. Το θέμα μας είναι άκρως επίκαιρο, γιατί ο Ελληνισμός της διασποράς είναι κατά κάποιον τρόπο ξεχασμένος. Θα έχουμε την ευκαιρία απόψε να μας δώσει ο κ. Γιανναράς το δικό του στίγμα, τις εντυπώσεις από αυτόν τον Ελληνισμό που βρίσκεται εκτός των ορίων του Ελληνικού Κράτους. Αρχίζουμε αμέσως και ο λόγος σε σας κ. Γιανναρά.

Χρήστος Γιανναράς : Νομίζω ότι τέτοιες διαπιστώσεις για τη δυναμική των αποδήμων Ελλήνων ακούμε συχνά και, όταν τις γνωρίσει κανείς από πιο κοντά, η έκπληξη είναι πάρα πολύ μεγάλη, διότι βλέπει μια ζωτικότητα, μια ζωντάνια και μια επιτυχία του Ελληνισμού της διασποράς, που είναι πραγματικά εξαιρετικά εντυπωσιακή, δεν ξέρω αν έχουμε όλοι συνείδηση ότι στην Αμερική για παράδειγμα οι Έλληνες έχουμε το μεγαλύτερο ποσοστό από κάθε άλλη εθνότητα, ποσοστιαία βέβαια, σε καθηγητές Πανεπιστημίου, διδάκτορες και γενικότερα πτυχιούχους, μεγαλύτερο και από τους Εβραίους. Ύστερα υπάρχει ένα κοινωνικό κύρος πολύ ανεβασμένο του Ελληνισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Αυστραλία και σε άλλα μέρη. Και προσωπική επιτυχία. Βέβαια εκείνο το οποίο αισθάνεται κανείς είναι ότι όλος αυτός ο Ελληνισμός είναι ένας υπνώτων γίγας, ο οποίος, εάν μπορούσε να συντονιστεί και να ενεργοποιηθεί σαν παρουσία, θα ήταν μια πάρα πολύ σημαντική δύναμη μέσα στο διεθνές σκηνικό. Δύναμη, δεν εννοώ βέβαια ούτε πολιτική, ούτε στρατιωτική, εννοώ αυτό το οποίο ήταν πάντα ο Ελληνισμός, μια πρόταση πολιτισμού, η οποία όμως ενδιέφερε πανανθρώπινα. Και με αυτή τη λογική θα έλεγα ότι, μοιάζει υπερβολική η λέξη αλλά τη θεωρώ πολύ ρεαλιστική, ο Ελληνισμός εξακολουθεί να μπορεί να είναι μια πολιτιστική υπερδύναμη.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Μπορεί να γίνει ή είναι;

Χρήστος Γιανναράς : Δεν είναι, γιατί δεν έχει αξιοποιηθεί.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Ποιος ευθύνεται, το κράτος, οι ίδιοι οι Έλληνες;

Χρήστος Γιανναράς : Όλοι ευθυνόμαστε. Ευθύνεται όλη η νεότερη ιστορία μας από τον Κοραή και μετά και κυρίως, αν θέλετε να αποδώσουμε κάποιες ειδικότερες ευθύνες, ευθύνεται κυρίως η διανόηση του τόπου μας, η οποία έχει βυθίσει αυτόν τον τόπο και τον Έλληνα μέσα σ’ ένα αίσθημα μειονεξίας προβάλλοντας και τονίζοντας συνεχώς ότι ο πολιτισμός είναι εκεί, στην Ευρώπη, στην Εσπερία, εμείς είμαστε δεύτεροι, καθυστερημένοι. Και αυτό έχει περάσει ως το μεδούλι. Προσπαθούμε πολλές δεκαετίες τώρα να γίνουμε έθνος ευρωπαϊκό πάση θυσία και δεν το καταφέρνουμε. Γιατί; Γιατί δε μπορείς να γίνεις τίποτα αν δεν ξέρεις ποιος είσαι.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Τελικά πού ανήκουμε κ. Γιανναρά, στη Δύση ή στην Ανατολή; Πού μπορούμε να ενταχτούμε;

Χρήστος Γιανναράς : Νομίζω ότι ο Ελληνισμός ήταν πάντα ένα σταυροδρόμι. Ένα σταυροδρόμι από το οποίο περνούσαν τα πάντα, ανοιχτό σε όλες τις ιδέες, φιλοσοφία, ρεύματα, πολιτισμούς, τεχνικές. Όλα αυτά όμως τα αφομοίωνε. Θυμηθείτε τι ήταν η αρχαία Αλεξάνδρεια. Σταυροδρόμι τριών ηπείρων, πολιτισμών, ιδεών, και ήταν μια αμιγώς δυναμικά ελληνική πόλη. Το πρόβλημα αρχίζει από τη στιγμή που αυτό που προσλαμβάνεις δεν το αφομοιώνεις αλλά υποτάσσεσαι και τότε αρχίζει η αλλοτρίωση, πιθηκίζεις, στους Ευρωπαίους, στον ένα, στον άλλο, και χάνεις πια την προσωπικότητά σου, τον εαυτό σου, τη συνείδησή σου.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Την καθ’ ημάς Ανατολή, όπως λέει ο Φώτης Κόντογλου, τελικά την έχουμε διαβάλλει, την έχουμε αφαιρέσει από την πολιτιστική μας κληρονομιά;

Χρήστος Γιανναράς : Να την αφαιρέσουμε δε μπορούμε, γιατί έχει περάσει στο κύτταρό μας με εθισμούς αιώνων. Το κακό είναι, πάλι θα ξαναπώ τη λέξη, δεν αξιοποιούμε και αυτή την καταβολή. Νομίζω ότι δεν πρέπει να την υπερτονίσουμε, γιατί πράγματι δεν είναι μόνο προς την Ανατολή οι ρίζες μας και η παράδοσή μας. Είναι περισσότερο ξαναλέω σταυροδρόμι ο Ελληνισμός αλλά βέβαια οφείλουμε πάρα πολλά στο άνοιγμα που επί αιώνες έκανε ο Ελληνισμός προς την Ανατολή

Γιάννης Παπαγεωργίου : Αυτήν τη στιγμή θα μπορούσαμε να πούμε κ. Γιανναρά ότι ο Ελληνισμός, το λέω επειδή το υποστηρίζουν αρκετοί αυτό, ότι οι σημερινοί Έλληνες δεν έχουν καμιά σχέση με τους Αρχαίους Έλληνες που είχαν φτάσει σ’ εκείνο το πολιτιστικό επίπεδο, όποιο κι αν ήταν αυτό; Θα μπορούσαμε εμείς να δώσουμε μια απάντηση ότι οι Έλληνες του σήμερα δημιουργούν πολιτισμό και ότι αυτός ο πολιτισμός ακτινοβολεί, βγαίνει προς τα έξω;

Χρήστος Γιανναράς : Δύσκολα μπορούμε να δώσουμε αυτήν τη απάντηση. Δύσκολα, γιατί δυστυχώς εμείς οι ίδιοι απεμπολούμε το παρελθόν μας. Δηλαδή καυχόμαστε ότι είμαστε απόγονοι των Αρχαίων Ελλήνων και εμείς οι ίδιοι καταργούμε στα σχολειά μας τη διδασκαλία της γλώσσας αυτών των προγόνων. Καυχόμαστε για τις βυζαντινές μας εικόνες, γι’ αυτήν την ιλιγγιώδη ζωγραφική που παρήγαγε αυτή η παράδοση και βγάζουμε από τις εκκλησιές μας αυτές τις βυζαντινές εικόνες και βάζουμε τις δυτικές χαλκομανίες. Λοιπόν, όταν υπάρχουν τέτοιες ασυνέπειες, είναι πολύ δύσκολο να έρθεις μετά να καυχηθείς για κάτι το οποίο ο ίδιος έχεις απεμπολήσει. Παρόλα αυτά βέβαια, παρόλη την αλλοτρίωση και τον εκδυτικισμό αυτού του τόπου, υπάρχει μια παρουσία πολιτισμού βέβαια ως μαγιά, ως προσωπικές παρουσίες, η οποία θα μπορούσε να είναι σήμερα πολύ πιο έντονα προβεβλημένη.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Δεν ξέρω βέβαια πως το εννοείτε, βεβαίως είναι ένα σκεπτικό και συμφωνώ μαζί σας για τα Αρχαία Ελληνικά, όμως θα έφτανε μόνο να διδάσκουμε Αρχαία Ελληνικά και να λέμε ρήμα, υποκείμενο, αντικείμενο ή, αν εννοείτε τα μεγάλα μηνύματα των φιλοσόφων της αρχαιότητας, τα ουσιώδη εκείνα μηνύματα που αγγίζουν βαθιά τον άνθρωπο και όπως συνεχίστηκαν αργότερα και με τις αγιογραφίες που είπατε, όχι απλά ως εικόνα αλλά πίσω από όλα αυτά κρύβεται μια ολόκληρη σχολή και ένα ολόκληρο φιλοσοφικό γίγνεσθαι.

Χρήστος Γιανναράς : Ναι, αλλά ξέρετε η γλώσσα δεν είναι μόνο μηνύματα, η γλώσσα είναι φορέας και όχημα ζωής, επομένως η σπουδή της Αρχαίας Γλώσσας μπορεί να έχει και αυτό το κουραστικό μέρος, το υποκείμενο, αντικείμενο που είπατε αλλά μέσα σ’ αυτήν, δεν υπάρχει κρέας χωρίς κόκκαλα, μέσα από αυτή τη δυσκολία της σπουδής εθίζεται κανείς σε μια εκφραστική, την οποία καλλιέργησαν τιτάνες. Μπείτε σε μια εκκλησιά, οποιαδήποτε ορθόδοξη εκκλησία, να δείτε τον ίλιγγο της ποίησης που διασώζει αυτή η γλώσσα. Και μπείτε αντίστοιχα σε μια καθολική ή προτεστάντικη εκκλησία να ακούσετε αυτές τις ηθικολογίες, να είσαι καλό παιδάκι, να μη σκοτώνεις, να μην κλέβεις, να μη λες ψέματα, να πούμε κανένα τραγουδάκι. Η διαφορά επιπέδου πολιτισμού είναι ιλιγγιώδης. Αυτήν η γλώσσα της λατρείας, της Εκκλησίας, επί τέσσερις αιώνες στην Τουρκοκρατία άρδευε τον αγράμματο ελληνικό λαό, ο οποίος δεν είχε ούτε σχολειά, ούτε πανεπιστήμια, ούτε τίποτα, τον άρδευε, τον πότιζε αυτή η γλώσσα και τον βοηθούσε να έχει μια εκφραστική που σήμερα πρέπει να έχεις και δύο και τρία διδακτορικά για να καταλάβεις τι σήμαινε το Δημοτικό Τραγούδι ή λαϊκές παροιμίες. Και σήμερα αυτό το απεμπολούμε, το πετάμε. Σήμερα ούτε οι παπάδες δεν καταλαβαίνουν πια το Ευαγγέλιο που διαβάζουμε. Η κατάργηση της διδασκαλίας των Αρχαίων Ελληνικών είναι έγκλημα πολύ μεγαλύτερο σε καταστροφικές συνέπειες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Τελειώνει ένας πολιτισμός τρεισήμισι χιλιάδων χρόνων με την κατάργηση των Αρχαίων Ελληνικών

Γιάννης Παπαγεωργίου : Είστε τόσο απαισιόδοξος με την κατάργηση των Αρχαίων Ελληνικών, πιστεύετε ότι τελειώνει ο ελληνικός πολιτισμός; Γιατί, όπως θα έχετε πληροφορηθεί, σήμερα γίνεται μια προσπάθεια και ήδη έχουν επανέλθει σε αρκετά Γυμνάσια.

Χρήστος Γιανναράς : Σύμφωνοι αλλά η κρίση η μεγάλη έγκειται στο γεγονός ότι φτάσαμε να τα καταργήσουμε. Αυτό δηλώνει μια νοοτροπία, όπως καταργήσαμε το πολυτονικό, μια γραφή δύο χιλιάδων ετών. Εδώ πέρυσι στη Γαλλία έγινε ολόκληρος καυγάς να καταργήσουν ή όχι την περισπωμένη και οι Γάλλοι είπαν όχι. Κι εδώ με μία ομόφωνη απόφαση της Βουλής καταργήθηκε το πολυτονικό σύστημα.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Οι Γάλλοι θέλουν και τα Αρχαία Ελληνικά στα σχολεία τους, και οι Ισπανοί.

Χρήστος Γιανναράς : Έχει ξεκινήσει τώρα στη Γαλλία μια πρωτοβουλία για να επανέλθουν περισσότερες ώρες διδασκαλίας στα Αρχαία Ελληνικά και τα Λατινικά.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Θα μου επιτρέψετε να μείνω σε κάτι που νομίζω ότι αξίζει να το σχολιάσουμε. Αυτή την ποιητική που αναφέρατε στην εκκλησιαστική γραφή, στις εικόνες και γενικότερα στα αρχαία κείμενα. Να δώσουμε κάποια περισσότερα στοιχεία γι’ αυτό το ποιητικό στοιχείο. Είναι μες τη φύση του Έλληνα, είναι μες τη φύση της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και έχει καταργηθεί σήμερα στο όνομα μιας ξερής γλώσσας σημερινής, μιας ξύλινης γλώσσας. Πώς ακριβώς θα μπορούσαμε να το οριοθετήσουμε;

Χρήστος Γιανναράς : Θίγετε ένα πελώριο θέμα, αυτό θα ήθελε ολόκληρη ανάπτυξη για να μπορέσει να θιγεί. Κοιτάξτε, νομίζω ότι η ποίηση στον ελληνικό λόγο δεν είναι απλώς μια ρομαντική έκφραση, μια λυρική έκφραση, είναι ένας τρόπος για να πεις τα άρρητα.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Και τρόπος ζωής;

Χρήστος Γιανναράς : Και αυτό ακριβώς δηλώνει κι έναν τρόπο ζωής. Μέσα από την ποίηση κοινωνούμε αμεσότερα. Να πω ένα παράδειγμα, όταν λέει ο Σολωμός «Τα σπλάχνα μου κι η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν», αυτό, αν το πάρετε κατά λέξη, τι σημαίνει, ότι έχω εντερικές διαταραχές; Δηλώνουμε μια εικόνα, κάτι το οποίο μόνο εμπειρικά μπορούμε να συλλάβουμε, να το κατανοήσουμε. Μια τεράστια εσωτερική δύναμη ήταν γεγονός κοινωνίας ζωής για τους Έλληνες και ειδικά μέσα στο χώρο της εκκλησιαστικής λατρείας τα πράγματα δεν λειτουργούσαν ποτέ ως ιδεολογήματα ή ως ηθικολογίες. Λειτουργούσαν ως μια μετάδοση και κοινωνία εμπειρίας ζωής. Γι’ αυτό η ποιητική γλώσσα ήταν απαραίτητη.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Μήπως δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα απ’ ό,τι πρέπει και σ’ αυτά τα αρχαία μηνύματα, δε μιλάω απλά για γλώσσα αλλά για όλο αυτόν τον τρόπο ζωής που ήταν ποιητικός, γιατί, όπως είπατε ήταν τρόπος ζωής, δεν ήταν ιδεολογήματα, έτσι τα κάναμε αργότερα, όταν αρχίσαμε να μελετάμε τα πράγματα.

Χρήστος Γιανναράς : Ή όταν αρχίσαμε να τα χάνουμε.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Και οι Αρχαίοι Έλληνες ήταν άνθρωποι με πάθη, με αδυναμίες και είχαν κάνει και πολλά αρνητικά.

Χρήστος Γιανναράς : Κοιτάξτε, όταν μιλάμε για την παράδοση την ελληνική, δεν αναφερόμαστε σε μια κοινωνία αγγέλων, κάθε άλλο, οι άνθρωποι είναι πάντα άνθρωποι «Έως αν φύσις ανθρώπων η αυτή ή», όπως λέει ο Θουκυδίδης, όσο η φύση του ανθρώπου θα ‘ναι αυτή που είναι, θα συμβαίνουν όλα αυτά. Αλλά εκείνο το οποίο διέσωσε αυτή η παράδοση είναι ότι έδωσε μέτρα ζωής, δηλαδή ότι έδωσε νόημα, νοηματοδότησε τον ανθρώπινο βίο και γι’ αυτό εξακολουθεί να ενδιαφέρει πανανθρώπινα.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Αυτά τα μέτρα, το νόημα ζωής που είπατε, μένουν κτήμα ες αιεί που λέει κι ο Θουκυδίδης;

Χρήστος Γιανναράς : Νομίζω ναι, γιατί αφορούν τα πολύ θεμελιώδη αιτήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Να δώσει νόημα ο άνθρωπος στην ύπαρξη, στον κόσμο, στην ιστορία, στην καθημερινότητά του. Εάν κάτι σήμερα έχει οδηγήσει τον πολιτισμό μας σ’ έναν εκβαρβαρισμό, είναι ότι έχει λείψει αυτή η νοηματοδότηση, οι άνθρωποι ενεργούμε απλώς χυδαία, καταναλωτικά σε όλα.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Γι’ αυτό έχει γίνει πεζή η ζωή μας;

Χρήστος Γιανναράς : Νομίζω ναι, κι όχι απλώς πεζή, βασανιστική

Γιάννης Παπαγεωργίου : Έτσι όμως απλοϊκά να πούμε και να ρωτήσουμε, εάν επανέλθουν τα αρχαία, θα αποκτήσει αυτόματα νόημα και η ζωή μας;

Χρήστος Γιανναράς : Κοιτάξτε, τίποτα δεν είναι στρίβουμε ένα κουμπί και έχουμε αποτέλεσμα αλλά δέστε, για να απαντήσω κι εγώ με ένα πρακτικό παράδειγμα, δεν ξέρω αν έχετε παρατηρήσει πώς μιλάνε μεταξύ τους κάποιοι παλαιοί Έλληνες που έτυχε να τελειώσουν αυτό το μαγικό σχολείο, εγώ δεν το ξέρω αλλά έχω σχηματίσει μια μαγική εικόνα, που λεγόταν σχολαρχείο. Έχω συναντήσει κάτι ψαράδες στα νησιά, ή κάτι αγρότες, που έτυχε να τελειώσουν σχολαρχείο, και μιλάνε μια γλώσσα όπου βλέπεις ότι αυτός ο άνθρωπος μπορεί να πει τη ζωή του, να κοινωνήσει τη ζωή με τον άλλον, και βλέπετε τα παιδιά σήμερα και δεν μπορούν να κατανοήσουν, βγαίνουν οι άνθρωποι στην τηλεόραση και δεν μπορούν να εκφράσουν ένα νόημα, λένε δηλαδή, βασικά, να πούμε, κλπ, τετρακόσιες λέξεις. Λοιπόν το να μάθει κανείς τα Αρχαία ή όχι δεν θα διορθώσει τη ζωή του μαγικά, αλλά θα τον καλλιεργήσει σε δυνατότητες, οι οποίες αλλάζουν την ποιότητα της ζωής.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Έτσι όπως τα λέτε, με το να φτάσει ο νέος άνθρωπος να μιλάει με τριακόσιες λέξεις και παίρνοντας και το γεγονός ότι είμαστε ένα έθνος ανάδελφο, θα φτάσουμε σε μια οργουελιανή ατμόσφαιρα, όπου η γνώση θα είναι άγνοια, ο πόλεμος θα είναι ειρήνη και η διαστρέβλωση γενικά θα κυριαρχεί και στη φύση της ζωής μας και στα νοήματα των λέξεων;

Χρήστος Γιανναράς : Σ’ αυτό έχουμε φτάσει, δεν είναι θα φτάσουμε, είναι μια διαπίστωση νομίζω που την κάνουν πάρα πολλοί άνθρωποι.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Και πού οδηγούμαστε;

Χρήστος Γιανναράς : Κανείς δεν ξέρει. Νομίζω ότι είμαστε σε μια πολύ κρίσιμη αλλά και ενδιαφέρουσα ιστορική καμπή.

Συνέντευξη Αρβελέρ στον Γιάννη Παπαγεωργίου

 

Ελένη Γλύτατζη-Αρβελέρ, Πρύτανης Πανεπιστημίου Σορβόννης 

«Δεν έπρεπε να βγουν τα Αρχαία Ελληνικά από τα σχολεία»

Συνέντευξη στον Γιάννη Παπαγεωργίου

(Απόσπασμα)

Εκπομπή : Καλημέρα Κατερίνη, καλημέρα Μακεδονία

 

Συναντήσαμε την κ. Ελένη Γλύκατζη- Αρβελέρ, Πρύτανη του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, στο Δίον, στα πλαίσια των πολιτιστικών εκδηλώσεων που λαμβάνουν χώρα εκεί. Είχε έρθει για να μιλήσει στη Σχολή Γονέων. Μετά την πρώτη γνωριμία αρχίσαμε την κουβέντα μας.

Γιάννης Παπαγεωργίου : κ. Αρβελέρ καλώς ήρθατε στην Ελλάδα. Χαιρόμαστε που σας έχουμε κοντά μας. Θα θέλαμε να μιλήσουμε για τα Αρχαία Ελληνικά. Ποια είναι η γνώμη σας; Πρέπει να εισαχθούν στα Γυμνάσια;

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ :Δεν έπρεπε να βγουν ποτέ. Αφού βγήκαν, ίσως θα πρέπει τώρα να σκεφτούμε αν υπάρχουν ικανοί άνθρωποι να τα διδάξουν. Πιο πολύ είναι πρόβλημα κατάρτισης εκπαιδευτικών για τα Αρχαία Ελληνικά παρά των μαθητών. Γι’ αυτό εγώ διατείνομαι ότι πρέπει μεθοδικά να εισαχθούν κείμενα ευκολοκατανόητα που να δείχνουν τη συνέχεια της Ελληνικής Γλώσσας. Δηλαδή να αρχίσουν από αρχαία ελληνικά κείμενα, κάτι σαν την Κύρου Ανάβαση, για να είναι εύκολα τα πράγματα, να προχωρήσουν προς την Κοινή Ελληνιστική, δηλαδή το Ευαγγέλιο, την Καινή Διαθήκη, να ακολουθήσει η Βυζαντινή Γραμματολογία με κείμενα που δείχνουν την εξέλιξη της Γλώσσας. Να μπουν Βίοι Αγίων, αποσπάσματα από Βυζαντινούς Ιστορικούς σαν την Άννα Κομνηνή και να προχωρήσει μεθοδικά μέχρι τη σημερινή εποχή, ώστε τα παιδιά να μαθαίνουν ότι η Ελληνική Γλώσσα είναι συνέχεια και ότι δεν έχει υποστεί διακοπές.

Η Ελληνική Γλώσσα δεν έχει βγάλει θυγατρικές γλώσσες, ακριβώς γιατί δεν έπαψε να μιλιέται ποτέ, ενώ άλλες αρχαίες γλώσσες, σαν τα αρχαία Λατινικά που έπαψαν να μιλιούνται κάποτε, έχουν βγάλει λατινογενείς γλώσσες.

Η Ελληνική Γλώσσα είναι συνέχεια της Γλώσσας που μιλιέται εδώ και χιλιετίες και καλύπτει όλο τον ελληνικό χώρο της Ελλάδας, της Διασποράς, ή τον παλαιότερο χώρο των Ελλήνων Ποντίων, Καππαδοκίας, Μικράς Ασία και όπου υπήρχε Ελληνισμός.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Τελευταία δημιουργήθηκε ένας θόρυβος στη Γαλλία για τα Αρχαία Ελληνικά.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ :Βέβαια δημιουργήθηκε θόρυβος στη Γαλλία. Οι Γάλλοι διαπίστωσαν ότι, ενώ διέθεταν τα χρήματά τους για να διδάσκουν τα Αρχαία Ελληνικά στα Γυμνάσια, στα παιδιά τους, δίδασκαν εφτά καθηγητές σε τμήμα τριών μαθητών, πράγμα που το θεώρησαν ασύμφορο. Έτσι σκέφτηκαν ότι ήταν προτιμότερο να κατευθύνουν τους μαθητές σε άλλα τμήματα, όπου θα υπήρχε περισσότερη προτίμηση, να γίνει μια σύμπτυξη των εκπαιδευτικών κέντρων.

Η κ. Ρομιγύ και εγώ προβάλαμε το αίτημα να γίνεται ελεύθερη εκλογή από τους μαθητές ευρωπαϊκών γλωσσών, ώστε να επιλέγουν με κάποια κριτήρια που θα τους φαίνονται χρήσιμα. Όμως δεν πρέπει να περιμένουμε από τη Γαλλία να σώσει τα Αρχαία Ελληνικά.

Όταν με ρώτησαν τι κάνετε κ. Αρβελέρ και γιατί το κάνετε, απάντησα φιλέλληνες υπάρχουν, αναρωτιέμαι αν υπάρχουν Έλληνες.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Άραγε σήμερα η Ελληνική Γλώσσα διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο από την εισαγωγή ξένων λέξεων;

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ :Υπάρχουν χιλιάδες λέξεις που χρησιμοποιούμε και οι οποίες είναι ξενόφερτες, π.χ. η λέξη ρούχο είναι σλαβικής προέλευσης. Η Ελληνική Γλώσσα δεν κινδυνεύει από αυτές. Εκείνο που είναι ελληνικότατο είναι η δομή της Γλώσσας, η έκφραση των νοημάτων και των συναισθημάτων, η συνέχιση της Γλώσσας.

Το να μπούνε κάποιες ξένες λέξεις σε μια γλώσσα δεν σημαίνει βέβαια ότι αυτή κινδυνεύει, φτάνει να υπάρχει η σωστή γνώση της δομής της και της έκφρασης.

Το γεγονός ότι πολλές ελληνικές λέξεις χαρακτηρίζουν έννοιες του τεχνολογικού πολιτισμού, δεν σημαίνει ότι όλοι οι άνθρωποι καταλαβαίνουν την ελληνική γλώσσα. Σημαίνει ότι κάποτε υπήρχε ένας τεχνικός πολιτισμός, ο οποίος μπορούσε να εκφρασθεί με ελληνική λέξη. Όπως θα διαπιστώσετε, οι περισσότερες ξενόφερτες λέξεις είναι του τεχνολογικού πολιτισμού. Ο τεχνολογικός πολιτισμός, όπως και να το κάνουμε δεν έχει την Ελλάδα ως ρίζα.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Τι αντιπροσωπεύει το Βυζάντιο για την Ελλάδα με την πορεία του στην Ιστορία;

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ :Το αίμα του, την καρδιά του, το πνεύμα του, την Ορθοδοξία του, την πνευματικότητά του, τη ρίζα του. Αν μπορούμε να πούμε ότι είμαστε απόγονοι κάποιων, είμαστε απόγονοι των Ρωμιών, των Βυζαντινών, γιατί οι Ρωμιοί είναι οι Βυζαντινοί και όχι βέβαια απόγονοι των σαράντα χιλιάδων Αθηναίων που επί σαράντα χρόνια αναστάτωσαν τον κόσμο ολόκληρο.

Γιάννης Παπαγεωργίου :Ερώτηση : Πώς νομιμοποιούνται κάποιοι καθηγητές να λένε ότι το Βυζάντιο ήταν χιλιόχρονη σκοτεινή ιστορία;

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ :Το κάνουν αυτό, γιατί αυτοί οι καθηγητές ακολουθούν μια παράδοση που ξεκίνησαν κάποιοι ανίδεοι και ανιστόρητοι, οι οποίοι πρόβαλαν τη λέξη Βυζάντιο από καθολικούς καλογήρους, επειδή δε μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το ευγενές σύμφωνα με αυτούς όνομα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, ονόμασαν μια Αυτοκρατορία με το όνομα Βυζάντιο, η οποία γι’ αυτούς ήταν σχισματική, αιρετική.

Εμείς πέσαμε στην παγίδα και το δεχθήκαμε, ονομάζουμε ακόμη και σήμερα Βυζάντιο, κάτι το σκοταδιστικό, κάτι το ανώφελα πολύπλοκο, αντί να σκεφτούμε ότι ο βασικός, ο ευγενής τίτλος, ο πνευματικός τίτλος του Βυζαντίου είναι Ρώμη, Ρωμαϊκό Κράτος ή Ρωμανία, Ρωμιοσύνη, Ρωμιοί.

Αυτοί οι καθηγητές λένε ότι το Βυζάντιο είναι σκοταδιστικό, γιατί αυτοί ως σκοταδιστές δεν ξέρουν το φως.

Γιάννης Παπαγεωργίου :Σήμερα η Βυζαντινή Ιστορία δεν έχει καταλάβει τη θέση που της αξίζει.

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ :Τόσο το χειρότερο για την Ελλάδα, γιατί η Βυζαντινή Ιστορία στην Ευρώπη είναι μία βάση της ιστορικής κατάρτισης των φοιτητών άσχετα από αυτά που θα βρουν μετά. Και υπερηφανεύομαι για ένα πράγμα, ότι αυτή τη στιγμή, όντας αυτή που έχει την έδρα των   Βυζαντινών σπουδών και του Βυζαντινού πολιτισμού στη Σορβόνη, συνεχίζω μια παράδοση σε μια έδρα που ήταν η πρώτη που δημιουργήθηκε για Βυζαντινές σπουδές σ’ όλο τον κόσμο. Ιδρύθηκε στο τέλος του 19^ου αιώνα στη Γαλλία, όταν στην Ελλάδα δεν υπήρχε έδρα βυζαντινών σπουδών.

ΕΚΔΡΟΜΗ ΤΗΝΟ - ΣΥΡΟ - ΜΥΚΟΝΟ

 

3-6 Οκτωβρίου πάμε Τήνο, Σύρο και προαιρετικά όποιος θέλει Μύκονο (270 ευρώ το εκδρομικό πακέτο, περιλαμβάνει 3 διανυκτερεύσεις με πρωινό, 2 στην Τήνο και 1 στη Σύρο, σε επιλεγμένα ξενοδοχεία, μετακίνηση και ακτοπλοϊκά εισιτήρια).

 

Την 2η μέρα στην Τήνο, στο αντάμωμα ποιητών που θα γίνει τις απογευματινές ώρες στην χώρα του νησιού, θα διαβαστούν ποιήματα στον πρώτο όροφο του βιβλιοπωλείου «Αντίλαλος», ενώ στον δεύτερο όροφο θα εκθέσουν έργα τους εικαστικοί και ζωγράφοι.

 

Συγγραφείς που επιθυμούν να χαρίσουν βιβλία τους στην βιβλιοθήκη και να διαβάσουν αποσπάσματα μπορούν να δηλώσουν επίσης. Συμμετέχουν συγγραφείς και ποιητές από Βόρεια Ελλάδα, ποιητές από την Τήνο και εικαστικοί, ζωγράφοι από Βόρεια Ελλάδα αντίστοιχα.

 

Tο λεωφορείο θα ξεκινήσει από Θεσσαλονίκη και θα κατέβει προς Ραφήνα. Όσοι επιθυμείτε μπορείτε να δηλώσετε συμμετοχή εδώ...οι θέσεις είναι ανοιχτές. Μέχρι 15 Αυγούστου. Την εκδρομή μπορούν να συνοδέψουν φίλοι μας.

Καλό και ξέγνοιαστο μήνα αγαπητοί  μας!!!

Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΑΞΙΔΕΥΕΙ

ΕΝΩΣΗ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΠΙΕΡΙΑΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ ΠΕΛΛΑΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ Β.ΕΛΛΑΔΑΣ

Βλάσης Αγτζίδης: Η "Ελλοπία" είναι το ελληνικό όνειρο-Συνέντευξη στον Γιάννη Παπαγεωργίου στο Ράδιο Όλυμπος (απόσπασμα)

 

Ο κ. Βλάσης Αγτζίδης είναι από τους ιδρυτές του περιοδικού για εθνικά θέματα «Ελλοπία». Στην εκπομπή «Εκ βαθέων»  μίλησε στον Γιάννη Παπαγεωργίου για το ζήτημα που τον καίει : Τα φλέγοντα εθνικά προβλήματα της πατρίδας μας. Τόνισε ότι στη συγκεκριμένη εκπομπή αντιπροσωπεύει μόνο το περιοδικό.

Το περιοδικό «Ελλοπία», είπε, είναι από τα λίγα που κατόρθωσαν να επιβιώσουν επαγγελματικά χωρίς να έχει αυτά που αποκαλούμε «πλάτες»,  πολιτικές ή οικονομικές. Ξεκίνησε σαν απόπειρα μιας παρέας με κάποιες ευαισθησίες και τελικά κατόρθωσε να γίνει ένα ανταγωνιστικό περιοδικό που είναι πια οικονομικά αυτοδύναμο και με σαφείς τάσεις ανόδου και, όσο και αν φαίνεται το τολμηρό, επιρροής. Αυτό έχει εντοπιστεί από μεγάλα και σοβαρά περιοδικά.

Γιάννης Παπαγεωργίου : Κύριε Αγτζίδη, τι σημαίνει ο όρος «Ελλοπία» που δώσατε στο περιοδικό που εκδίδετε;

Βλάσης Αγτζίδης :«Ελλοπία» είναι μία αρχαία λέξη που χρησιμοποιεί ο Στράβων για να ορίσει το χώρο της αρχικής προέλευσης των Ελλήνων. Η «Ελλοπία» είναι ένας χώρος μυθικός που μας παραπέμπει σε μία παλιά κατάσταση ύπαρξηςΕλλήνων που ο μύθος μας κάνει να πιστεύουμε ότι ήταν πολύ πιο ηρωική και σημαντική από τη σημερινή.

Γιάννης Παπαγεωργίου :Τι είναι λοιπόν η Ελλοπία;

Βλάσης Αγτζίδης :Η «Ελλοπία» είναι το Ελληνικό Όνειρο. Εμείς από την πλευρά μας είμαστε νεοέλληνες με πολλές εμπειρίες από πολιτικούς και κοινωνικούς χώρους, που κάπου διαισθανθήκαμε το αδιέξοδο. Διαισθανθήκαμε ότι σήμερα δεν μπορεί να δοθεί απάντηση στα προβλήματα που απασχολούν τον ελληνισμό, όχι με μία έννοια εθνικιστική «Ελληνισμός» αλλά με μία έννοια ένταξής μας σε μια συγκεκριμένη ομάδα. Δηλαδή ότι εμείς είμαστε Έλληνες, βιώνουμε με κοινό τρόπο έναν πολιτισμό και έχουμε συνείδηση της ένταξης μας σε μία ευρύτερη ομάδα. Αυτό που ονομάζουμε ελληνισμό και είναι η δική μας βιολογική και πολιτιστική κατάσταση.

Κατά συνέπεια θα έπρεπε να σεβαστούμε αυτήν την πραγματικότητα και να την υπερασπιστούμε. Η διαπίστωση λοιπόν, που είναι βίωμα προσωπικό για τους περισσότερους, είναι ότι δεν υπήρχε απάντηση σε επιτακτικά προβλήματα που έθετε ο καιρός μας. Είδαμε ότι τα πάντα ήταν ελεγχόμενα, ήταν μέσα σε κυκλώματα καλώς ή κακώς νοούμενα, οπότε αποπειραθήκαμε μία τελείως αντεργκράουντ αλλά ηρωική προσπάθεια. Αυτή είναι η «Ελλοπία». Με τις δικές μας δυνάμεις καταφέραμε να βγάλουμε το περιοδικό με άξονα την ενασχόληση με τα εθνικά μας ζητήματα. Μας ενδιέφερε να προσπαθήσουμε να φέρουμε σε ένα περιοδικό όλους τους ανθρώπους που ανήκαν σε τελείως διαφορετικούς χώρους, ακόμα και σε πολιτικό επίπεδο, και να συνυπάρξουν με  βάση το κοινό ενδιαφέροντους που ήταν τα εθνικά ζητήματα.

Γιάννης Παπαγεωργίου :Πού αποσκοπούσατε με την έκδοση του περιοδικού;

Βλάσης Αγτζίδης :Θέλαμε επίσης να ενώσουμε όλες τις διαφορετικές ομάδες του ελληνισμού. Ο ελληνισμός αποτελείται από ένα σύνολο εσωτερικών ομάδων που πολλές φορές βρίσκονται και σε ανταγωνιστική σχέση μεταξύ τους, ή μια ομάδα αγνοεί τα προβλήματα της άλλης. Έτσι δημιουργείται μια πολυδιάσπαση. Σκοπός μας είναι αυτήν τη γεωγραφική, ακόμα και συνειδησιακή διάσπαση να την ενώσουμε. Να μπορεί μέσα από το περιοδικό ο Κρητικός και ο Κύπριος να μάθει τα προβλήματα των Ποντίων, ο Μακεδόνας των Βορειοηπειρωτών και τελικά να βγει μία κοινή συνείδηση πάνω στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο ελληνισμός.

Γιατί τα προβλήματα της κάθε ομάδας είναι προβλήματα του ελληνισμού συνολικά. Αυτό ήταν το αρχικό πνεύμα.

Γιάννης Παπαγεωργίου :Τι είναι οι λευκές σελίδες της ιστορίας μας;

Βλάσης Αγτζίδης : Εύκολα κανείς μπορεί να κάνει την πικρή διαπίστωση ότι στην Ελλάδα η λευκές σελίδες στην ιστορία μας είναιάπειρες και όχι μόνο γι’ αυτούς που ασχολούνται με την ιστορία και τοανακαλύπτουν καθημερινά αλλά και για τον απλό πολίτη που έχει βιώσει καταστάσεις και βλέπει ότι πάρα πολλές σημαντικές φάσεις της νεοελληνικής ιστορίας αγνοούνται για λόγους πάρα πολύ συγκεκριμένους και αυτή η αγνόηση έχει οδηγήσει ουσιαστικά σε ένα ολοκληρωτικό ιδεολογικό παροπλισμό την ελληνική κοινωνία.

Γιάννης Παπαγεωργίου :Ποιο είναι εκείνο το στοιχείο που κάνει αναγκαστική τη διαμόρφωση μία κοινής αντιμετώπισης των πραγμάτων από όλες τις ομάδες του ελληνισμού;

Βλάσης Αγτζίδης :Το ερμηνευτικό πλαίσιο του νέου προσφυγικού ζητήματος είναι ότι, αν εμείς οι Έλληνες,οι εγκατεστημένοι μόνιμα στην Ελλάδα, τους δούμε τους πρόσφυγες με μία απλή συμπάθεια, θα πέσουμε μέσα σε μία παγίδα φιλανθρωπισμού. Οι Πόντιοι πρόσφυγες που έρχονται σήμερα από τη Σοβιετική Ένωση μας προσφέρουν πάρα πολλά πράγματα.

Γιατί είναι ο τελευταίος ελληνικός πληθυσμός που έρχεται από τη Μικρά Ασία.

Ο κόσμος αυτός εγκατέλειψε το 1922 τις πατρογονικές του εστίες στην Ιωνία σαν αποτέλεσμα της ήττας του ελληνικού στρατού. Για λόγους γεωγραφικούς κατευθύνθηκε προς τις Σοβιετική Ένωση, όπου και εγκλωβίστηκε. Πρόβαλε μοναδικές μορφές αντίστασης σε ένα σύστημα που δεν το ταίριαζε ως προς τις προδιαγραφές του. Αρνήθηκε μαζικά να πάρει τη σοβιετική υπηκοότητα διατηρώντας την ελληνική, παρόλο που δεν είχε έρθει στην Ελλάδα.

Συνέπεια αυτής της κατάστασης ήταν να δεχθεί τρομερές διώξεις κατά τη σταλινική περίοδο και να είναι ένας από τους «τιμωρημένους» λαούς, όπως χαρακτήρισε ένα ιστορικός, ο ΑλέξανδροςΝέγκριτς, έναν αριθμό μικρών λαών της Σοβιετικής Ένωσης που βρέθηκαν στο μάτι του κυκλώνα, δηλαδή στο μάτι των σταλινικών διώξεων και εκκαθαρίσεων. Οι Ελληνοπόντιοι ήταν από τους λαούς που χτυπήθηκαν πιο πολύ.

Αποτέλεσμαήταν να καταστραφεί η ελληνική κοινωνία, η οποία είχε μεγάλες επιτυχίες, δηλαδή πολύ καλή εκπαίδευση, αυτόνομες περιοχές με ελληνική διοίκηση σε σοβιετικό πάντα έδαφος.

Πενήντα χιλιάδες Έλληνες (50.000) πέθαναν σε στρατόπεδα συγκεντρώσεων στη Σιβηρία, όλη η διανόηση, όλη η αφρόκρεμα και ο αποκεφαλισμένος ελληνισμός μεταφέρθηκε μαζικά τη δεκαετία του 1940 στις στέπες της κεντρικής Ασίας πλάι στα ρωσοκινεζικά σύνορα σε τεράστιες αποστάσεις. Αυτός ο πληθυσμός κατάφερε,παρόλη αυτή την προσπάθεια εκρωσισμού, γιατί αυτός ήταν ο στόχος, να κρατήσει την ελληνικότητα του και πέτυχε με την περεστρόικα να έρθει στην Ελλάδα.

Ποίηση του Γιάννη Παπαγεωργίου για την Πιερία

 

                                                        ΟΙ ΜΟΥΣΕΣ

Η νύχτα με τ’ αστέρια της
και τ’ όνειρο μαγεία.

Από τα δάση βγαίνουν οι σκιές
του φεγγαριού αχτίδες.

Οι Μούσες στήσανε χορό
πάνω στην Πιερία.

Χορεύουν δίπλα στις πηγές
κάτω απ’ το φεγγάρι.

Στεφάνι τους ο ουρανός
και της σιωπής οι δρόμοι.

Πίνουν νερό απ’ τις πηγές
κι απ’ του βουνού τις ρίζες.

Όραμα τούτη η νυχτιά
θάμα και οπτασία.

ΟΛΥΜΠΟΣ, ΓΗ ΘΕΩΝ

Όλυμπος, γη θεών
της Οικουμένης όραμα
ανάσα του κόσμου
πρόκληση στις ψυχές.

Ταξίδι επικίνδυνο
και γοητευτικό
σε μονοπάτια απάτητα.

Κάθε βήμα και μια νίκη
μεγάλη και βαριά
στου χρόνου τα σκοτάδια
μια χαραμάδα φως.

 

ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΟΥ

Τα μυστικά του Όλυμπου
άραγε ποιος τα ξέρει
στους δρόμους τους αρχαίους του
ποια μοίρα θα μας φέρει;

Ένα πρωί οι Δώδεκα
μου χάρισαν εσένα
αρχαίο πνεύμα φρόνημα
δώρο γλυκό για μένα.

Ψιθυριστά οι Δώδεκα
μου μίλησαν για σένα
αρχαίο πνεύμα κόσμημα
είσαι μακριά από μένα.

ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΚΛΕΟΜΕΝΗΣ ΚΟΥΡΤΗΣ

Από την ανάρτηση του αγαπητού Ευγένιου Παπαδόπουλου-Ολύμπιου στο φβ 

https://www.facebook.com/eygeniosolympios/posts/8112891645441266

Σε επανάληψη η τηλεοπτική εκπομπή ΕΥ ΖΗΝ της 18-2-2021  (Ένα αφιέρωμα στη μνήμη του)

https://www.youtube.com/watch?v=w4sSxlOxXoE

Αθάνατος!!!

Αγαθόνικος πρώην Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνα: Με αίσθημα αγάπης και επιείκειας επιλύονται τα προβλήματα

 

Γράφει ο Γιάννης Παπαγεωργίου, φιλόλογος.

Αυτή είναι η δεύτερη συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει ο Αγαθόνικος, πρώην Μητροπολίτης Κίτρους Κατερίνης και Πλαταμώνα.

Τότε η Εκκλησία αντιμετώπιζε το πρόβλημα ορισμένων Μητροπολιτών που είχαν χάσει τη θέση τους και οι οποίοι αργότερα δικαιώθηκαν από το δικαστήριο. Η αποκατάστασή τους ήταν δύσκολη, καθώς έπρεπε...  

 να βρεθούν Μητροπόλεις που θα ετίθεντο επικεφαλής. Το πρόβλημα βασάνιζε την Ιερά Σύνοδο που όφειλε να βρει λύση ικανοποιητική για όλους. Ο τέως Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνα με τη σωφροσύνη και τη νηφαλιότητα που τον διέκρινε πρότεινε λύσεις που θα μπορούσαν να φέρουν την ηρεμία στην Εκκλησία σαν σύνολο, σε εκκλησιαστικούς και λαϊκούς.

Η συνέντευξη είχε ως εξής:

Ερώτηση : Έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε στην εκπομπή μας τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ.κ. Αγαθόνικο. Ο Σεβασμιότατος με τον γλαφυρό τρόπο που μιλά, όσο και με το ανθρώπινο, ταπεινό ύφος του, θα μας μιλήσει για θέματα εκκλησιαστικά, που απασχολούν την Εκκλησία και τους ανθρώπους που ζουν μέσα σ’ αυτήν, όσο και για κάποια ζητήματα που ανέκυψαν τελευταία. Ένα από αυτά, πολύ σημαντικό, είναι το πρόβλημα που προέκυψε σχετικά μα τους τρεις Μητροπολίτες, που είχαν διωχθεί και τώρα ζητούν αποκατάσταση. Σεβασμιότατε καλώς ήρθατε στην εκπομπή μας.

 

Μητροπολίτης Αγαθόνικος : Καλώς σας βρήκα κ. Παπαγεωργίου, ευχαριστώ για την πρόσκληση.

Ερώτηση: Ας μπούμε αμέσως στα θέματά μας. Οι τρεις Μητροπολίτες ζητούν αποκατάσταση. Υπάρχει μια διάσταση ανάμεσα στην Εκκλησία και την Πολιτεία, καθώς το πρόβλημα ξέφυγε πλέον από τα πλαίσια της Εκκλησίας. Αναμείχθηκαν πολλοί παράγοντες και αυτό δεν είναι καλό. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε γι’ αυτό, ώστε να μας δώσετε τις αληθινές διαστάσεις του και να γίνει κατανοητό από όλους τι πραγματικά συμβαίνει.

Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνα Αγαθόνικος: Τα εκκλησιαστικά θέματα δεν πρέπει να τα υποβιβάζουμε σε προσωπικό επίπεδο. Δηλαδή, εάν εγώ έχω ως άτομο έχω κάτι με κάποιον ιεράρχη, αυτό δεν πρέπει να με εμποδίζει ούτε στο ελάχιστο να παραδέχομαι την προσωπικότητά του, να αναγνωρίζω τα χαρίσματά του, την πολύτιμή συμβολή του στο σώμα της Εκκλησίας και να του φράσσω το δρόμο, για να μη μπαίνει μέσα στην εκκλησία και να εργάζεται. Μπορεί να έχω κάτι σαν άτομο μαζί του, αλλά εδώ ακριβώς είναι το λεπτό σημείο που νομίζω ότι αυτή τη στιγμή δεν γίνεται χρήσις της αντικειμενικότητας, της λογικής και πιο πολύ της αγάπης στις διαφορές, καθώς πέρασαν τόσα χρόνια και θα έπρεπε να υπάρξει συνεννόησις και συνάντησις των βημάτων μας. Αυτή τη στιγμή πραγματικά βρισκόμαστε σ’ ένα αδιέξοδο. Η Εκκλησία δεν παύει να έχει αυτή τη σχέση με την πολιτεία, άλλο θα ήταν αν είχαν χωρίσει Εκκλησία και Πολιτεία και δεν θα είχαν αυτή τη συναλληλία, δεν θα υπήρχε κανένα πρόβλημα, αλλά ., όπως είπα και στη Σύνοδο «Από τη μια πλευρά δεν είναι δυνατόν εμείς αυτή τη στιγμή που συνεδριάζουμε εδώ να έχουμε απ’ έξω το χωροφύλακα της πολιτείας να μας φυλάει και την ίδια στιγμή που θέλουμε την πολιτεία με το κύρος της και με τις δυνάμεις της να μας προστατεύει, την ίδια στιγμή να λέμε παραμερίζουμε το Συμβούλιο Επικρατείας και δεν μας ενδιαφέρει η απόφασή του. Εφόσον υπάρχει αυτή η σχέσις Εκκλησίας και Πολιτείας, δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να παραμερίζουμε το νομοθετικό πρόβλημα, το οποίο παρουσιάζεται για το θέμα αυτό.»

Πέρα όμως από όλες αυτές τις ρυθμίσεις, νομοθετικές και εκκλησιαστικές, νομίζω ότι πρέπει να πρυτανεύσει η αγάπη. Έκανα μονόλογο, με συγχωρείτε, αλλά ήταν τέτοια η ερώτησή σας που με οδήγησε α’ αυτό. Έπρεπε να πω δυο λόγια παραπάνω για να ενημερώσω για την ιστορικότητα του θέματος.

Ερώτηση: Ήταν αναγκαίος ο μονόλογος με βάση το πρόβλημα που κουβεντιάζουμε, ώστε να κατατοπιστούμε όλοι περί του θέματος. Σ’ αυτό το σημείο να θυμίσω ότι πριν από δυόμιση περίπου χρόνια, σε μία άλλη συνέντευξη που μού είχατε παραχωρήσει Σεβασμιότατε, είχατε προτείνει από τότε, επειδή δεν υπήρχαν κενές Μητροπόλεις, τη δημιουργία τριών προσωποπαγών μητροπόλεων, όπως τις είχατε χαρακτηρίσει, με το σκεπτικό που αναφέρατε, ότι θα πρέπει να πρυτανεύσει η λογική, η συνδιαλλαγή και ο διάλογος. Να βρεθεί έτσι μια λύση που να μην ταλανίζεται το σώμα της Εκκλησίας από τέτοιες διαμάχες. Το αναφέρουν όλες οι εφημερίδες με τον τίτλο «Η φωνή του Σεβασμιοτάτου Κίτρους και Κατερίνης, η φωνή της λογικής». Να δούμε τώρα την πορεία αυτής της υπόθεσης.

Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνα Αγαθόνικος: Κοιτάξτε, είπα προηγουμένως μία φράση, η οποία, όσο και να μας στενοχωρεί, είναι μια πραγματικότητα. Αυτή τη στιγμή είμαστε σ’ ένα αδιέξοδο. Από το ένα μέρος η Εκκλησίαείναι η Εκκλησία με την τάξη της, με τους κανόνες της. Από το άλλο μέρος υπάρχουν είναι και οι άλλοι αδερφοί μας, οι οποίοι είναι και αυτοί μέσα στην Εκκλησία, είναι ιεράρχες της Εκκλησίας, οι οποίοι, αφού δε μπορούσαν κάπου αλλού να βρουν το δίκαιό τους, έτρεξαν και το βρήκαν στην κοσμική δικαιοσύνη. Επαναλαμβάνω ότι στο χέρι μας είναι, έστω και τώρα, αυτή τη στιγμή, να επιτρέψουμε να πρυτανεύσει η αγάπη. Η αγάπη, «η οποία πάντα στέγει», όλα τα σκεπάζει η αγάπη, κ. Παπαγεωργίου, είναι φράσις του Αποστόλου Παύλου μέσα στον Ύμνο της αγάπης που έχει διατυπώσει στην προς Κορινθίους επιστολή. σ’ ένα σημείο λέει «Η αγάπη τα πάντα στέγει», σκεπάζει, δίνει σπίτι σε όλα τα πράγματα, δεν υπάρχει κάτι που να μην το σκεπάζει η αγάπη. Κι εδώ πρέπει να λειτουργήσει η αγάπη. Με άλλο τρόπο δεν πρόκειται να λυθεί αυτό το θέμα. Είναι αυτό που λέγεται σε μια προσευχή, που τη λέει συχνά η εκκλησία, ένα γενικότερο θέμα για το Θεό. Λέει «Εάν εις κρίσιν εισέλθεις μετά του δούλου σου, ου δικαιωθήσεται ενώπιον σου πας ζων». Αν πει δηλαδή ο Θεός να ανοίξει δικαστήριο για να αποδώσει δικαιοσύνη, απόλυτη δικαιοσύνη, δεν πρόκειται να δικαιωθεί τότε ενώπιόν του κανένας ζωντανός άνθρωπος. Αλλά δεν το κάνει αυτό ο Θεός. Τι κάνει; Αγαπάει και, αφού αγαπάει, συγχωρεί. Αυτό το πράγμα έπρεπε να λειτουργήσει και τώρα για να εκτονωθεί η κρίσις. Επιμένω σ’ αυτό και θα επιμείνω ακόμα, μέχρι την 31η Αυγούστου που είμαι συνοδικός και λήγει η θητεία μου, αν κληθώ πάλι στη Σύνοδο, αυτό θα πω πάλι. Παρά την κρίσιν, παρά το αδιέξοδο, να λειτουργήσει η αγάπη. Και, αν λειτουργήσει η αγάπη, όλα γίνονται. Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος και όλοι οι Μητροπολίτες έχουν δώσει παρόν ζωντανό, αλλά απ’ την άλλη πλευρά και οι άλλοι αδελφοί μας, αυτοί οι τρεις, ο καθένας με τον τρόπο του έχουν εργασθεί μέσα στο χώρο της εκκλησίας και είναι κρίμα, φοβερό κρίμα, να υπάρχουν διιστάμενοι ιεράρχες μέσα στο χώρο της εκκλησίας. Είναι φοβερό πράγμα σήμερα, διότι κι ο Κύριός μας έδωσε την εντολή και είπε «Σ’ αυτό το σημείο θα δούμε ότι είστε μαζί μου ενωμένοι, εάν αγάπη έχετε αλλήλοις». Πού είναι η αγάπη; Και, όταν λέω αγάπη, δεν εννοώ κάτι θεωρητικό. Εδώ έχουμε ένα συγκεκριμένο θέμα. Είμαστε σε αδιέξοδο. Θα πάρουμε τη σπάθη, ο Μέγας Αλέξανδρος πήρε το σπαθί και έκοψε το Γόρδιο Δεσμό που δεν μπορούσε να τον λύσει, εμείς για σπαθί θα πάρουμε την μάχαιραν της αγάπης και θα λύσουμε τον Γόρδιο Δεσμό. Λύνεται. Αυτή τη στιγμή άμα θέλουμε, λύνεται. Αλλά επαναλαμβάνω ότι δυστυχώς έχουν εμπλακεί μέσα σ’ αυτό το ζήτημα και πολιτικοί, οι οποίοι έχουν δυστυχώς εκτραχύνει την κατάσταση, συμβάλλουν τελείως αρνητικά.

Γιάννης Παπαγεωργίου: Η Θεσσαλία έχει χωρισθεί σε δύο παρατάξεις, ανάλογα με ποιου το μέρος βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος.

Μητροπολίτης Αγαθόνικος : ‘Όχι μόνο η Θεσσαλία. Είναι ένα γενικότερο θέμα και νομίζω ότι, εάν δεν είχαν αναμειχθεί αυτή τη στιγμή οι πολιτικοί, εμείς θα το είχαμε λύσει. Αλλά έχουν ανακατευτεί και οι πολιτικοί, θα μου επιτρέψετε να μην πω λεπτομέρειες, ούτε να αναφέρω πρόσωπα, δεν θα ήταν σωστό αυτή τη στιγμή, θα κάνω μόνο αυτή τη γενική τοποθέτηση. Να τονίσω και πάλι ότι δυστυχώς οι διαφορές, οι προσωπικές διαφορές μεταξύ των πολιτικών προσώπων, σημαινόντων για την πολιτεία, έχουν επηρεάσει τα εκκλησιαστικά πράγματα και γι’ αυτό βρισκόμαστε σε αδιέξοδο. Εάν η Εκκλησία πει ότι δεν δέχομαι καμία παρέμβαση πολιτειακή, εάν όντως δεν δεχόταν παρέμβαση πολιτειακή, είτε επίσημη, είτε ανεπίσημη, νομίζω ότι θα είχε λύσει το θέμα. Γιατί όλοι έχουμε καλή διάθεση, από του Προκαθημένου μέχρι και του τελευταίου, όχι σε αξία, αλλά εις την σειράν Ιεράρχου, όλοι οι Ιεράρχες εργάζονται στις μητροπόλεις. Έχουμε αξίους Ιεράρχες σήμερα, όπως πάντοτε, αλλά σήμερα ακόμη περισσότερο όλοι δουλεύουμε, αλλά δυστυχώς έχουν μπει στη μέση και οι πολιτικοί με τις αξιώσεις τους και γι’ αυτό το πράγμα βρισκόμαστε σε ένα σημείο αδιεξόδου.

Πιστεύω όμως, έχω τη διαίσθηση αλλά είναι και πεποίθησή μου ότι όλα θα πάνε καλά. Και άλλες, πολλές φορές σε παρόμοια ζητήματα εκκλησιαστικά, παρόλο που ήταν πολύ δύσκολα, εδόθηκε τελικά μία λύσις, η οποία έβγαζε από το αδιέξοδο την πορεία της Εκκλησίας. Πιστεύω λοιπόν ότι τελικά θα βρεθεί κάποια διέξοδος. Δεν μπορώ να την προσδιορίσω και δεν μπορώ να τη διατυπώσω αυτή τη στιγμή, διαισθάνομαι όμως και έχω την ελπίδα ότι την τελευταία στιγμή θα αποτραπούμε όλοι μας από λύσεις, οι οποίες κάθε άλλο παρά τιμούν τη σκέψη μας, τη συνείδησή μας, την ιδιότητά μας ως επισκόπων και γενικά ως εκκλησία.

Ερώτηση: Πιστεύω ότι μπαίνει και ένα ζήτημα ηθικής. Όπως μας είπαν απλοί άνθρωποι του λαού, ο Σεβασμιότατος, ο κ. Θεολόγος, όταν έφυγε από τη Λάρισα, είχε στην τσέπη του έντεκα (11) μόνο δραχμές και τα εισιτήρια τα είχε βγάλει γι’ αυτόν κάποιος πολίτης από την πόλη του. Έδειχναν τη μεγάλη αγάπη που έτρεφαν στο πρόσωπό του. Σ’ αυτά που αναφέρατε πιο πριν δεν θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη και η αγάπη του λαού, να προστεθεί σ’ αυτά;

Μητροπολίτης Αγαθόνικος: Όπως ανέφερα και πιο πριν, ο Σεβασμιότατος Θεολόγος, έξι χρόνια ήταν Μητροπολίτης στη Λάρισα, έδωσε το παρόν έντονα, αυτό είναι πανθομολογούμενο, δεν θέλω να εκληφθεί ότι, επειδή τον γνωρίζω τον άνθρωπο, μιλάω υποκειμενικά. Αντικειμενικά μιλάω. Έχει τη φήμη ενός καλού ιεράρχου και στελέχους εκκλησιαστικού. Στη Λάρισα είχε δώσει ένα ζωντανή παρουσία, είχε κατά γενική ομολογία καλή μαρτυρία. Όπως προείπα, χαρακτηρίζεται δια την πτωχείαν του, την αγαπητότητά του, το ήθος του, την καλοσύνη του, έχει μερικά προσόντα που τον επροίκησε ο Θεός και πραγματικά όλα αυτά τα προσόντα γίνονται ένας πόλος έλξης στο πρόσωπό του. Ακριβώς τότε η αγάπη του λαού στο πρόσωπό του έπρεπε να εκτιμηθεί όταν ο Θεός εκύρωσε τη θέση του με το θάνατο του Μητροπολίτου Σεραφείμ, όφειλε η εκκλησιαστική διοίκησις να σκεφτεί και να πει «Δεν μου κάνει εντύπωση το ό,τι μετά από δεκαεφτά ολόκληρα χρόνια, απουσιάζοντος αυτού του προσώπου, έρχεται ένας λαός να ζητά το Μητροπολίτη του;» Ήταν κάτι που νομίζω ότι έδινε μία διέξοδο και μίαν αφορμήν στην εκκλησιαστική διοίκηση, πριν ακόμα μιλήσει το Συμβούλιο της Επικρατείας, μόνη της ως Εκκλησία να αρχίσει να αποκαθιστά τα πράγματα και να του πει «Σεβασμιότατε μπορείτε να πάτε στη θέση σας.» με κάποια διαπιστωτική πράξη, όπως λέει και με τη γλώσσα της την κανονική, να του επιτρέψει να διοικήσει τη Μητρόπολη Λαρίσης, όπως τη διοικούσε παλιά, εφόσον δεν είχε Μητροπολίτη μέσα. Δεν έγιναν αυτά τα πράγματα και, επειδή δεν έγιναν, ενός κακού δοθέντος, μυρία έπονται.

Οι αντικανονικότητες δεν λύνονται με άλλες αντικανονικότητες. Οι αντικανονικότητες λέει η ιστορία της Εκκλησίας λύθηκαν μόνο με την οικονομία και την αγάπη. Οικονομία τι θα πει; Σε οικονομώ. Δηλαδή έχεις μια περίπτωση δύσκολη και δυσκολεύομαι να σε βοηθήσω, όμως σε οικονομώ, σε βοηθώ να λύσεις το πρόβλημά σου. Αυτόν τον οικονόμησα, τον τακτοποίησα. Σε οικονομώ. Παραδείγματος χάριν στη νηστεία λέει «Τους ασθενείς, κατ’ οικονομίαν, τους επιτρέπω να καταλύουν τη νηστεία, γιατί είναι άρρωστοι. Γι’ αυτούς νηστεία είναι η αρρώστια τους. Δε μπορείς να του επιβάλλεις να νηστέψει και να πεθάνει, γιατί η νηστεία δεν είναι σωματοκτόνος, είναι παθοκτόνος. Είναι μέσον, δεν είναι σκοπός η νηστεία.» Το είπα αυτό το παράδειγμα για να σας δώσω να καταλάβετε τι θα πει οικονομία. Έτσι λοιπόν σκέφτομαι εγώ. Μπορεί να προέρχονται αυτοί οι άνθρωποι από την αριστίνδην Σύνοδο, μπορεί το ένα, μπορεί το άλλο, αλλά εφόσον εδώ έχουμε το κοινό αίσθημα, το πλήρωμα της Εκκλησίας ζητάει το Μητροπολίτη του, που τον αγαπάει, που δεν έδωσε καμία αφορμή, παρά μόνο το κουσούρι του είναι, επιτρέψτε μου να πω αυτήν την λέξη, ότι εξελέγη από μία αριστίνδην Σύνοδο, αυτό ο κόσμος το παραβλέπει και βλέπει το πρόσωπο, βλέπει τον ιεράρχη του, που δεν τον σκανδαλίζει, που δεν τον προκαλεί, που, όπως είπατε προηγουμένως, έφυγε με έντεκα δραχμές την εποχή εκείνη.

Αυτά λοιπόν έπρεπε να βαρύνουν στη σκέψη της εκκλησιαστικής διοικήσεως και να πάρει αποφάσεις τέτοιες που να γεφυρώνουν τα χάσματα. Τι ωραίο πράγμα θα ήταν αυτά να μην υπήρχαν τώρα. Θα τα είχαμε ήδη τακτοποιήσει όλα ωραία και θα βρίσκαμε χρόνο να ασχοληθούμε με τα πελώρια θέματα που έχουμε ως εκκλησία και ως θέσεις εκκλησιαστικές στον σημερινό βαλκανικό χώρο. Κυριολεκτικά παρατηρεί κανείς ότι υπάρχουν αναμμένες φωτιές και εστίες, θα έπρεπε λοιπόν να βαρύνει στη σκέψη μας η αγάπη, η συμφιλίωσις, η επιείκεια και η συγγνώμη, να κλείσουμε τα μάτια μας στις δυσκολίες και να ενωθούμε. Γιατί δεν έχουμε δογματικές διαφορές, δεν είναι ο ένας αιρετικός και ο άλλος είναι δογματικά σωστός, για να πω τότε ας αποκοπεί, είναι αιρετικός, είναι σχισματικός. Αλλά εδώ δεν έχουμε διαφορά δόγματος, υπάρχει ένα θέμα διοικητικό, εκκλησιαστικής τάξεως. Οι πατέρες της εκκλησίας για τα δογματικά θέματα ήταν αμείλικτοι. Η εκκλησιαστική ιστορία λέει ότι ο Απολλυνάριος, ο μεγάλος αιρετικός, ήταν προσωπικός φίλος του Αγίου Βασιλείου και τόσο ήταν δεμένοι μεταξύ τους και με άλλους πατέρες που, όταν έφτασε η ώρα να κριθεί σε Σύνοδο για την αίρεσή του, δυσκολεύτηκαν, κατ’ αρχήν είπαν να καταδικάσουν μόνο τις δοξασίες του και όχι τον ίδιο, αλλά μετά είδαν ότι αυτός συνέχιζε. Εκεί δε χωρούσε καμία οικονομία, για παράδειγμα δεν μπορεί να πει κάποιος αυτή τη στιγμή ότι ο Χριστός δεν είναι Θεός. Ας είσαι αδερφός μου, όποιος και να είσαι, θα πω ότι αυτό μας κρατάει σε απόσταση.

Αλλά, όταν όμως έχουμε ένα θέμα τάξεως διοικητικής τάξης που δεν είναι δογματικό και μπορούμε να το λύσουμε, δεν έχω καμία δυσκολία να το κάνω. Σ’ αυτό κατά κάποιο τρόπο αποστασιοποιούμαι από την μέχρι τώρα στάση της εκκλησιαστικής διοικήσεως, την επίσημη, η οποία δεν θέλησε ακριβώς να ρίξει νερό στο κρασί της, αλλά ρίχνουμε λάδι με τις ενέργειές μας.

Ερώτηση: Ήθελα να ρωτήσω κάτι ακόμα, το οποίο το διαβάσαμε στον τύπο τελευταία. Η μη συμμετοχή αυτών των τριών ιεραρχών στην Ιερά Σύνοδο μήπως ήταν κάτι το αντικανονικό;

Μητροπολίτης Αγαθόνικος : Όχι αντικανονικό, ήταν παράνομο. Από εδώ και πέρα έχουμε μια αλυσίδα παρανόμων ενεργειών της Ιεραρχίας και της Συνόδου. Αυτοί οι άνθρωποι, κατά την Πολιτεία, έπρεπε να είναι μέσα στη Σύνοδο της Ιεραρχίας, εφόσον δικαιώθηκαν από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Για να καταλάβετε, αυτή τη στιγμή οι Μητροπολίτες αυτοί έχουν δικαίωμα υπογραφής, δηλαδή στη Μητρόπολη Λαρίσης ο Μητροπολίτης Θεολόγος υπογράφει τα διαζύγια, τις μισθοδοτικές καταστάσεις, όπως υπογράφω εγώ, ό,τι υπογράφω εγώ, το υπογράφει και ο Θεολόγος κι ο κάθε Μητροπολίτης. Υπογράφει τώρα και ο Νικόδημος. Για τον Μητροπολίτη Κωνσταντίνο δεν ξέρω τι γίνεται, γιατί κι αυτός δικαιώθηκε, αλλά υπάρχει άλλος Μητροπολίτης μέσα στη Μητρόπολή του. Η Πολιτεία λοιπόν δέχεται την υπογραφή αυτών των Μητροπολιτών και τους θεωρεί νομίμους. Κάθε λοιπόν συγκλησις της Ιεραρχίας και κάθε απόφασις προσβάλλεται αυτή τη στιγμή, ισχυούσης επαναλαμβάνω αυτής της σχέσεως Εκκλησίας και Πολιτείας, και επομένως από εδώ και πέρα έχουμε μία αλυσίδα παρανόμων αποφάσεων της Ιεραρχίας και της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου. Και μόνο αυτό θα έπρεπε, επαναλαμβάνω, να μας υπαγορεύσει να μην έχουμε κόντρες με την Πολιτεία, να λύσουμε τα προβλήματα, να τα βρούμε μεταξύ μας μόνο με εκκλησιαστικό τρόπο. Να καθίσουμε κάτω, να κουβεντιάσουμε και να βρούμε μια απόφαση τακτοποίησης που να μη μας την υπαγορεύει το Συμβούλιο της Επικρατείας, να το κάνουμε μόνοι μας.

Προχτές έφεραν στη Σύνοδο τα γράμματα του Οικουμενικού Πατριάρχου και των άλλων Πατριαρχών, όλα. Τα διαβάσαμε τα γράμματα, τι έλεγαν; «Καταδικάζουμε..». Καταδίκασαν κυρίως την κρατική επέμβαση στο θέμα του Αρχιεπισκόπου που τον έστειλαν στα δικαστήρια. Πραγματικά αυτό είναι καταδικαστέον, διότι δε μπορεί η Εκκλησία να σύρεται στα δικαστήρια, αυτό είναι απαράδεκτο, ήταν λάθος και γι’ αυτό αποσύρθηκε. Λοιπόν έστειλαν τα γράμματα οι προκαθήμενοι των ορθοδόξων εκκλησιών, τα οποία γράμματα έγραφαν μέσα «Καταδικάζουμε την παρέμβαση της Πολιτείας για όλα αυτά τα θέματα.» Πουθενά δεν έλεγε όμως ένα γράμμα για δείγμα και το είπα στη Διαρκή Σύνοδο, πουθενά δεν έλεγε κάποιο γράμμα από αυτά ότι εμείς μεταξύ μας απαγορεύεται να βρούμε τη λύση. Καταδίκαζαν την παρέμβαση της Πολιτείας αλλά πουθενά δεν έλεγαν «Εσείς δε μπορείτε να τα βρείτε άμα θέλετε.» Γιατί, ποιος μας απαγορεύει να τα βρούμε εμείς μεταξύ μας εκκλησιαστικά; Ποιος μας απαγορεύει, ποιος μας μπαίνει εμπόδιο; Μπορεί να καταδικάζεται η παρέμβαση της Πολιτείας αλλά μας αφήνει ελεύθερο το πεδίο και μας επιβάλλει μάλλον η αγάπη και το ευαγγέλιο και η Εκκλησία μας να τα βρούμε μεταξύ μας.

Γιάννης Παπαγεωργίου: Και να αναφέρω εδώ, πάνω σ’ αυτό που είπατε, την άποψη ενός επιφανούς πολιτικού που έχει άμεση σχέση με την Εκκλησία, δεν είναι απαραίτητο να πούμε το όνομά του, είπε ότι «με το να σύρεται ο Αρχιεπίσκοπος στα δικαστήρια, ανεξάρτητα αν είναι σωστό ή λάθος, δημιουργείται ένα προηγούμενο για τα καθεστώτα τα πρώην ανατολικά, όπου η Εκκλησία βρίσκεται σε διαμάχη με τη μια ή την άλλη κατάσταση και κινδυνεύει άμεσα η Ορθοδοξία». Θα ήθελα την άποψή σας επ’ αυτού.

Μητροπολίτης Αγαθόνικος: Κοιτάξτε, εδώ είναι διαφορετικά τα πράγματα. Εδώ στην Ελλάδα έχουμε μια ιδιομορφία, η σχέση πολιτείας και εκκλησίας είναι άμεση, το κράτος είναι ορθόδοξο χριστιανικό. Εμείς δε μπορούμε να ξεχωρίσουμε το κράτος μας από την Ορθοδοξία. Έχουμε μια ιδιότυπη σχέση. Τα άλλα κράτη μέλη της ΕΟΚ είναι άλλα καθολικά, άλλα προτεσταντικά. Το μοναδικό κράτος μέλος που είμαστε ορθόδοξοι είναι η Ελλάδα. Εμείς δε μπορούμε να διαχωρίσουμε την Εκκλησία από την πολιτεία με την έννοια ότι είναι μες το πετσί μας, έτσι είμαστε. Γι’ αυτό λέμε ότι νιώθουμε ορθόδοξοι και, όταν λέμε ότι νιώθουμε ορθόδοξοι, το εννοούμε. Επομένως, ας μη θεωρηθεί ότι η παρέμβασις της Πολιτείας είναι εκθεμελιωτική των θεσμών των εκκλησιαστικών. Απλώς ως νομοκρατούσα Πολιτεία, ελέγχει αν εμείς πράξαμε το καθήκον μας σύμφωνα με τους κανόνες και, όταν βρίσκει ότι δεν το πράξαμε αυτό το καθήκον, μας λέει εδώ σας κρούω τον κώδωνα του κινδύνου. Αυτό δεν είναι το ίδιο με το ότι ο Μπερίσα αυτή τη στιγμή, ενώ αφήνει ελευθερίαν εις τους καθολικούς και επιτρέπει να έρθει ο Πάπας μέσα στην Αλβανία, επιτρέπει να κάνει χειροτονίες επισκόπων για μία μειονότητα ελαχιστοτάτη καθολικών μπροστά στον όγκο των ορθοδόξων, την ίδια στιγμή δεν επιτρέπει να χειροτονηθούν επίσκοποι ορθόδοξοι μέσα στην Αλβανία. Φαίνεται καθαρά ότι είναι μια παρέμβασις πολύ προκλητική. Δεν είναι το ίδιο πράγμα, εδώ έχουμε μία ιδιοτυπία σ’ αυτή τη διαφορά μας.

Γι’ αυτό επαναλαμβάνω, αν θέλαμε εμείς ως Εκκλησία, θα μπορούσαμε να το λύσουμε μόνοι μας το πρόβλημα, αν υπάρξει αγάπη και ταπείνωση, αυτά τα δύο πράγματα.

Ερώτηση : Έχουμε λοιπόν τρεις παραμέτρους. Ένα είναι αυτό που είπατε, η αγάπη και η ταπείνωση. Δεύτερο, τυπικό αυτό, η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και ένα τρίτο που αναφέραμε στην περίπτωση του Λαρίσης Θεολόγου, η αγάπη του λαού προς το πρόσωπό του. Τρία στοιχεία που πρέπει να ληφθούν υπόψιν. Να δούμε τώρα Σεβασμιότατε σε ποιο σημείο βρίσκεται η κατάσταση, εγκυμονεί κινδύνους να φτάσουμε σε μια έκρηξη ενδεχομένως;

Μητροπολίτης Αγαθόνικος : Απ’ ό,τι άκουσα απόψε στις ειδήσεις αναμένεται να εκπνεύσει απόψε η χρονική προθεσμία του ενός μηνός που πρέπει να απαντήσουν οι επίσκοποι, εάν δέχονται να πάνε. Τώρα να σας πω, ο Θεολόγος είναι εβδομήντα πέντε χρονών άνθρωπος, είναι καλά στην υγεία του, δεν παύει να είναι ένας άνθρωπος εβδομήντα πέντε χρονών. Και σας ερωτώ, σύμφωνα με τη λογική. Θα πάει αυτός ο άνθρωπος σε μία Μητρόπολη άλλη, μια καινούργια Μητρόπολη, να κάνει καριέρα; Τι θα πάει να κάνει αυτός ο άνθρωπος σε μια ξένη Μητρόπολη; Να αρχίσει από την αρχή σε ηλικία εβδομήντα πέντε ετών; Αφού έχει τη Μητρόπολή του κενή, ο κόσμος τον θέλει, τι λέει η λογική, για να μη λέμε τα ίδια; Τον πάμε λοιπόν τώρα σε μία Μητρόπολη, για να αρχίσει την καριέρα του ένας άνθρωπος εβδομήντα πέντε ετών. Για τον Νικόδημο ίσως αυτό να ταίριαζε, γιατί είναι μόλις εξήντα τριών χρονών, έχει μπροστά του χρόνο. Ο Θεολόγος μπορεί να πάει σε μία Μητρόπολη νέα, που δεν έχει ούτε καρέκλα να καθίσει, να ποιμάνει από την αρχή; Τι θα κάνει αυτός ο άνθρωπος, ζητάει να κάνει καριέρα; Ζητάει νομίζω μία ηθική αποκατάσταση, τίποτα άλλο. Στη Λάρισα τον ξέρουν τόσα χρόνια, είναι αυτός που είναι, έζησαν μαζί, γνωρίζει πρόσωπα, πράγματα, αν πάει σε νέα Μητρόπολη, δεν θα τον γνωρίζουν, είναι αρκετά αφύσικο.

Ίσως, αν τον αποκαθιστούσαμε κ. Παπαγεωργίου από τότε, θα έλεγε μετά από ένα διάστημα «Εγώ ευχαριστήθηκα και ικανοποιήθηκα που αποκαταστάθηκα στη Μητρόπολή μου, βλέπω ότι η ηλικία μου και το ότι τόσα χρόνια είμαι μακριά από τη διοίκηση μού υπαγορεύουν αυτή τη στιγμή να μη μείνω στο πηδάλιο της Μητροπόλεως, παραιτούμαι με το κεφάλι μου καθαρό, δεν έχω καμία μομφή, κανένα στίγμα, είμαι πρώην Λαρίσης και η εκκλησία να βάλει κάποιον άλλο νέο, να συνεχίσει το έργο της Μητροπόλεως, της τοπικής εκκλησίας.

Όταν λοιπόν αυτόν τον άνθρωπο κ. Παπαγεωργίου τον παίρνουμε και του λέμε πήγαινε να αρχίσεις την καριέρα σου, να κάνεις καριέρα εκκλησιαστική σε μια νέα Μητρόπολη, δεν είναι λίγο παράξενο και λίγο παράλογο; Σ’ αυτό διαφωνώ.

«Γράφοντας για την Ελευθερία» – 139 ιστορίες μικρομυθοπλασίας εμπνευσμένες από τη Ναυμαχία της Σάμου (με Πιερική συμμετοχή)

 Στη σελίδα του  κου Γιάννη Φαρσάρη (συγγραφέα-πληροφορικού) 

https://www.openbook.gr/grafontas-gia-tin-eleytheria/ που δέχθηκε την πρόταση του Δήμου Ανατολικής Σάμου και ανέλαβε την πραγματοποίηση διαδικτυακού σεμιναρίου μικρομυθοπλασίας, με την ευκαιρία των εορταστικών εκδηλώσεων της Απελευθέρωσης της Σάμου, φιλοξενείται το συλλογικό  e-book με 139 συμμετοχές συγγραφέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με αλφαβητική σειρά και με θέμα την Ελευθερία.

 Είχα τη χαρά να συμμετέχω σε όλο αυτό το εγχείρημα γράφοντας τρία (3)  μικροδιηγήματα με θέμα την ελευθερία αλλά λόγω όγκου συμμετοχών φιλοξενείται ένα (1) τελικά στη σελίδα 60 με τίτλο "Η ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ"

https://www.dropbox.com/scl/fi/iuuqcln5hhhfp3i7el4df/139.pdf?rlkey=77sb5o22lcgp5p296xtezd5ib&e=2&st=cg0d7u6o&dl=0

https://islandofsamos.gr/wp-content/uploads/2024/07/%CE%93%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%95%CE%BB%CE%B5%CF%85%CE%B8%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B1-139-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B5%CF%82-%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%81%CE%BF%CE%BC%CF%85%CE%B8%CE%BF%CF%80%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1%CF%82.pdf

Καλή ανάγνωση!

Ευγενία Κορτσάρη

Τιμώντας τους νεκρούς της Μάχης της Πύδνας

 

https://www.facebook.com/photo/?fbid=8063318367065261&set=pcb.8063318827065215